Clifa logo
Contact
Adres ][ Adress
Gastenboek ][ Guestbook
Route Hulp ][ Travel Help
    Naar Huis ][ Back Home

ZIEKTEBEELDEN: 
                                      Pick

In 1892 werd deze specifieke vorm van dementie voor het eerst beschreven door Arnold Pick. De ziekte van Pick is een aandoening van met name het voorste deel van de hersenen, de frontaalkwab. De ziekte van Pick noemt men dan ook een frontaalkwabdementie.
Het beeld van de ziekte van Pick onderscheidt zich in een aantal opzichten duidelijk van andere vormen van dementie zoals de ziekte van Alzheimer. 

Kenmerken
voor de ziekte van Pick zijn de opgezwollen, ballonvormige zenuwcellen in het voorste deel van de hersenen. 
Met  moderne beeldtechnieken zoals CT-scan (Computertomografie) en de MRI (Magnetic Resonance Imaging) kan soms in beeld gebracht  worden dat hersencellen afsterven met name in de frontaalkwab. De oorzaak van de ziekte van Pick is nog niet bekend. Een afdoende  behandeling is dan ook nog niet gevonden. 

Hoe vaak komt de ziekte voor?
Men schat dat er in 10 tot 20% van het totale aantal dementieën sprake is van een frontaalkwabdementie. In één op de vijf gevallen gaat het hierbij om de ziekte van Pick. Frontaalkwabdementie en dus ook de ziekte van Pick kan familiair voorkomen. Wanneer dat het geval is, is er een verhoogde kans voor de eerstvolgende generatie op het krijgen van een dergelijke dementie. 

De eerste verschijnselen
De eerste verschijnselen kunnen tussen het 40ste en 60ste levensjaar optreden. Men noemt de ziekte van Pick dan ook een preseniele dementie. De aandoening begint meestal sluipend. De eerste verschijnselen uiten zich met name in gedragsstoornissen en in persoonlijkheidsveranderingen De geheugenstoornissen zijn nogal variabel en worden pas opvallend wanneer de dementie al duidelijk gevorderd is.

Diagnostiek
De diagnose is een lange weg. Artsen worden soms op het verkeerde been gezet doordat de persoonlijkheidsveranderingen en gedragsstoornissen vaak psychiatrisch aandoen. Deze beginperiode levert thuis en op het werk veel spanning en irritatie op. Een partner van een Pick-patiënt vertelde dat de arts pas op het vermoeden van de ziekte kwam nadat zij had verteld dat haar echtgenoot dagelijks 12 bakjes huzarensalade kocht die hij vervolgens 's nachts verorberde. Nauwkeurig neurologisch, neuropsychologisch en psychiatrisch onderzoek is van groot belang om tot een juiste diagnose te komen. Dat kan veel verwarring voorkomen voor de familie, die vaak met de vraag zit: Roepen wij dit afstandelijke, merkwaardige gedrag op of is er sprake van een ziekte? Is het psychiatrisch of lichamelijk? Daarnaast kan door een juiste diagnose een ineffectieve en belastende behandeling, bijvoorbeeld in de vorm van        psychotherapie, worden voorkomen. 

Wat verandert er precies?
De persoonlijkheidsveranderingen en de gedragsproblemen 
zijn gevolgen van een beschadiging in de frontaalkwab. In de frontaalkwab komt alle informatie binnen, worden keuzes gemaakt, regelt de besluitvorming en worden actieplannen gemaakt en gecoördineerd. De patiënt kan enerzijds apathisch, sociaal teruggetrokken zijn. Anderzijds kan de patiënt juist impulsief en ongeremd zijn. Men vergelijkt deze gedragsverandering wel eens met een auto waarbij de benzinepomp die de toevoer van de benzine regelt niet goed meer werkt. Soms gaat de motor loeien, dan weer schiet je vooruit en op andere momenten kun je gas geven maar gebeurt er weinig. Onberekenbaar dus. De bestuurder heeft geen controle meer over de situatie. Gecombineerd met een verminderd oordeelsvermogen kan dit aanleiding geven tot
sociaal onaangepast gedrag. Een voorbeeld hiervan kan zijn: hard lachen tijdens een begrafenis. Het ongeremde kan ook tot uiting komen in het eetgedrag en het seksuele gedrag van de patiënt. Qua stemming zien we vaak dat er sprake is van een soort kinderlijke onnozelheid en vrolijkheid. Daarbij laat de patiënt soms een opgewekte houding zien, die voor de omgeving wat overdreven overkomt.
Dwangmatig gedrag is vaak één van de meest opvallende en kenmerkende gedragingen bij de ziekte van Pick of de frontaalkwabdementie. De patiënt is meestal niet in staat flexibel te denken en blijft vaak 'hangen' in een bepaald gedrag of gewoonte, ook al is dit niet meer functioneel. De angst voor controleverlies wordt ondervangen door een haast pijnlijke orde en regelmaat. Elke dag weer wordt het vertrouwde gedrag door de patiënt talloze malen herhaald, dat geeft deze patiënten een veilig gevoel, het geeft hen rust, bijvoorbeeld het steeds over de buik wrijven, of op de verwarming tikken. In de praktijk betekent dit dat de patiënt niet goed meer in staat is zijn gedrag aan te passen aan een veranderde of nieuwe situatie. 
Twee voorbeelden: 
1. Een patiënt met de ziekte van Pick hield zeer dwangmatig vast aan het tijdstip waarop er gegeten werd. De patiënt kon zich niet aanpassen wanneer afgeweken werd van dit tijdstip. Dit betekende dat de patiënt begon te eten op dat vaste tijdstip of het eten nu gaar was of niet.
2. Dezelfde patiënt deed de gordijnen altijd op hetzelfde tijdstip dicht of het buiten nu donker was of licht.
Uit deze voorbeelden blijkt dat de geheugenproblemen niet op de voorgrond staan, zeker niet in het begin van de ziekte. Ruimtelijke
vaardigheid, zoals het vinden van de weg in een bekende omgeving blijft vaak redelijk lang intact. Wat betreft de taal zien we met name een duidelijke afname in woordenschat en woordproduktie bij het vorderen van deze vorm van dementie. Dat betekent dat de patiënt steeds hetzelfde woord gaat gebruiken om allerlei verschillende dingen aan te duiden. Het inzicht in de eigen problematiek lijkt al in een wat vroeger stadium van de dementie te zijn verdwenen. Bij het vorderen van de ziekte van Pick is het onderscheid met andere vormen van dementie steeds moeilijker te maken. 

Omgang
De omgang met iemand die lijdt aan de ziekte van Pick moet zo veel mogelijk gericht zijn op het bieden van ordening en structuur. Impulsief gedrag wordt namelijk door gebeurtenissen die van het patroon afwijken gestimuleerd. Het is van belang om -voor zover mogelijk- het impulsieve gedrag onder controle te krijgen. Elke verandering van situatie wordt door de patiënt als onveilig en bedreigend ervaren. Wat voor een gezond iemand een welkome afwisseling zou zijn betekent voor de patiënt meestal een bedreigende situatie. Niet storend dwangmatig gedrag, zoals het niet willen uittrekken van een jas of de hele dag door naar draaiende voorwerpen willen kijken moeten we -als het enigszins kan- niet corrigeren: het geeft de patiënt een gevoel van veiligheid. Het maken van afspraken met de patiënt, bijvoorbeeld het mogen roken op vaste tijdstippen, is soms mogelijk. Van doorslaggevend belang is het dat zowel de verzorger als de patiënt zich aan deze afspraken houden. 

        
 

Bron: http://www.alzheimer-ned.nl
http://www.pick.nu

 

 ][ About EVEAN ][ Contact the webmaster   ©2002 by Clifa Evean Oostergouw Zaandam NL.