Frontaalkwab-dementie is een aandoening van de hersenen waarbij met name het voorste gedeelte van de hersenen is aangedaan. Dit gedeelte wordt de frontaalkwab genoemd. De verschijnselen openbaren zich doorgaans tussen het 40e en 60e levensjaar, dus eerder dan bij de ziekte van Alzheimer. Van alle dementerenden lijdt ongeveer 10 procent aan een vorm van frontaalkwab-dementie. De oorzaak van frontaalkwab-dementie is niet bekend. De ziekte van Pick is de meest bekende vorm van frontaalkwabdementie. In één op de vijf gevallen van frontaalkwab-dementie is er sprake van de ziekte van Pick.

Wat zijn de kenmerken van frontaalkwab-dementie?
De eerste verschijnselen van frontaalkwab-dementie zijn de veranderingen in de persoonlijkheid en in het gedrag van de dementerende. Ongeremd en stuurloos gedrag is bij frontaalkwab-dementie zeer typerend. De dementerende kan zichzelf moeilijk corrigeren en beheersen. Andere verschijnselen, die vroeg of laat veel voorkomen zijn: initiatiefverlies, emotionele onverschilligheid, en dwangmatig gedrag. Bijvoorbeeld; ongeremd eten. Spraak en taalbegrip gaan bij alle patiënten achteruit. Ook geheugenstoornissen treden op, maar deze worden vaak pas opvallend als de dementie al gevorderd is. Mensen met frontaalkwab-dementie kunnen afwisselend erg depressief of juist uitbundig zijn. Soms vertonen ze sociaal onaangepast gedrag.

Genetische oorzaken bij frontaalkwab-dementie
De helft van de patiënten die lijden aan frontaalkwab-dementie heeft een eerstegraads familielid dat ook aan dementie lijdt. Familieleden in de eerste graad zijn vader, moeder, broer(s) of zus(sen). Dit kan ook een andere vorm van dementie betreffen, bijvoorbeeld de ziekte van Alzheimer. Als frontaalkwab-dementie in de familie voorkomt, kan dit betekenen dat er een erfelijke oorzaak is van frontaalkwab-dementie. Op dit moment wordt er veel onderzoek gedaan naar een mogelijke erfelijke oorzaak.
Er zijn aanwijzingen dat chromosoom 17 in sommige gevallen betrokken is bij het ontstaan van frontaalkwab-dementie. Over het algemeen is er nog weinig bekend over de oorzaken van het ontstaan van frontaalkwabdementie. Wel kan gezegd worden dat familieleden van patiënten met frontaalkwab-dementie, vooral als het de ouders betreft, een iets hogere kans hebben op dementie.