| |
|
Dementie:
Ziekte van Huntington
De ziekte van Huntington is een erfelijke
aandoening die bepaalde delen van de hersenen aantast. De eerste symptomen
openbaren zich meestal tussen het 35e en 45e levensjaar, maar kunnen ook
eerder of later in het leven optreden. Zij uit zich o.a. in onwillekeurige (choreatische)
bewegingen die langzaam verergeren, verstandelijke achteruitgang en een
verscheidenheid van psychische symptomen. De ziekte leidt gemiddeld na een
achttiental jaren tot de dood van de patiënt(e), meestal door bijkomende
oorzaken zoals longontsteking.
De jeugdvorm (juvenile vorm of Westphal variant) begint doorgaans in de
tienerjaren. Deze vorm kenmerkt zich, in plaats van door onwillekeurige
bewegingen, vooral door spierstijfheid.
De ziekte van Huntington wordt veroorzaakt
door een afwijkend gen op het 4e chromosoom. Indien één van de ouders het
afwijkende (Huntington) gen heeft, dan heeft elke zoon of dochter 50% kans de
ziekte te erven. Bij diegenen, die het Huntington-gen hebben geërfd, zal de
ziekte zich openbaren als zij lang genoeg leven. Als de nakomelingen van een
Huntington ouder het afwijkende gen niet geërfd hebben, dan kunnen zij de
ziekte niet krijgen en de ziekte zal in volgende generaties ook niet meer
terug komen. Zij slaat dus geen generatie over. Wanneer een ouder nog voor de
beginsymptomen van de ziekte door b.v. een ongeval overlijdt, en bij een
nakomeling later de ziekte zich openbaart, ontstaat ten onrechte de indruk
dat zij een generatie heeft overgeslagen. Omdat de aandoening zich vaak pas
op latere leeftijd openbaart kan al een gezin gesticht zijn voordat de ouder
ziek wordt. Het gen kan dan al doorgegeven zijn aan één of meerdere kinderen.
Naarmate een risicodrager - een zoon of dochter van een patiënt(e) - ouder
wordt zonder symptomen van de ziekte, wordt de kans groter dat hij/zij het
Huntington-gen niet geërfd heeft en derhalve gevrijwaard blijft van deze
ernstige aandoening. Zo bedraagt b.v. dit risico bij zestig jaar (zonder
symptomen) ongeveer 10 procent.
Diagnose De diagnose bij de ziekte van Huntington is
vaak moeilijk te stellen. De symptomen worden soms ten onrechte toegeschreven
aan de ziekte van Parkinson, Multiple sclerose, Schizofrenie, Epilepsie of
zelfs dronkenschap. Het typische beeld van de ziekte van Huntington is een
combinatie van lichamelijke en psychische symptomen. De lichamelijke
symptomen zijn aanvankelijk van subtiele aard. Patiënten lijken vaak
rusteloos en zenuwachtig. Deze subtiele bewegingen worden gevolgd door
bewegingsonrust in het gezicht en de ledematen, kleine vrij snelle bewegingen
of rukjes, een grimas, dronkenmansgang en vermindering van het
evenwichtsgevoel. In een later stadium ziet men grove, doelloze en
onwillekeurige bewegingen van de ledematen, het hoofd en daarna ook van de
romp. Het spreken en slikken kan ernstige problemen gaan opleveren. De
lichamelijke symptomen bij de jeugdvorm zijn vaak verschillend van die van
volwassenen. In plaats van de onwillekeurige bewegingen zoals bij de meeste
volwassenen, kan bij de jeugdvorm spierstijfheid op de voorgrond staan.
Overigens komt de ziekte relatief weinig bij jongeren voor.De jeugdvorm wordt
nagenoeg altijd overgeërfd van de vader.
Prognose Het is op dit moment niet mogelijk om de
ziekte te genezen of zelfs het verloop af te remmen. Diverse medicijnen
kunnen echter enige verlichting geven van de onwillekeurige bewegingen of de
geestelijke symptomen. De lichamelijk symptomen zijn voor buitenstaanders
eerder duidelijk dan de overige symptomen. Familieleden merken daarvoor al
vaak veranderingen in het gedrag en/of persoonlijkheid van de patiënt op.
Deze kunnen b.v. zijn vergeetachtigheid, prikkelbaarheid, onverschilligheid,
lusteloosheid, somberheid, een afnemende zorg voor het uiterlijk,
vermindering van concentratievermogen, dwangmatig gedrag en problemen met
oordelen en beslissen. Deze veranderingen zijn overigens niet bewijzend voor
de ziekte. In een later stadium kunnen voortschrijdende verstandelijke
achteruitgang, agressie en/of emotionele labiliteit en soms ook wanen of
hallucinaties voorkomen. Het leven met een Huntington-patiënt vormt een
belasting voor ieder gezinslid. De risicodrager heeft daarnaast nog een extra
last te dragen: de voortdurende dreiging ook de ziekte te zullen krijgen!

Met dank aan
Alzheimer Nederland en de
Hersenbank

Deze site is voor het laatst bijgewerkt op 15 december2004
NB. De hierbij
vermelde gegevens vallen onder geen enkele verantwoordelijkheid van de
Clientenfamilieraad en of management van Evean Oostergouw
|