Hygiënecode voor de voedingsverzorging in zorginstellingen

Het Voedingscentrum heeft, samen met andere betrokkenen, een 'Hygiënecode voor de voedingsverzorging in zorginstellingen' ontwikkeld om de veiligheid van maaltijden voor de consument te waarborgen. Deze hygiënecode is geheel gebaseerd op HACCP. In de hygiënecode zijn alle deelprocessen geanalyseerd op risico's voor de veiligheid van de voedselverstrekking. Dit betreft o.a. bestellen, ontvangst van goederen, opslag, bereiding, serveren, transport en afwas. Voor de risicovolle punten waarin besmetting of vervuiling kan optreden zijn beheersmaatregelen aangegeven. De hygiënecode geldt niet alleen voor de centrale keuken, maar is ook van toepassing op het serveren, bewaren en bereiden op de afdeling, activiteitenbegeleiding of in restaurant of woonvorm.

Het is eveneens wettelijk verplicht hygiënecodes eenmaal per vier à vijf jaar te evalueren en zonodig aan te passen. Voor de zorginstellingen wordt in 2007 met het werkveld een aangepaste versie van de 'Hygiënecode voor de voedingsverzorging in zorginstellingen' ontwikkeld. Deze hygiënecode zal medio 2008 als online versie op de website van het Voedingscentrum  Link geplaatst.

De Voedsel en Waren Autoriteit (VWA) gebruikt de hygiënecodes als basis voor de controle en het toezicht.

Hygiënecode voor de voedingsverzorging in woonvormen

In 2006 is in opdracht van de Verenigingen in de Gezondheidszorg met het werkveld een nieuwe Hygiënecode voor de voedingsverzorging in woonvormen ontwikkeld. Uitgangspunt daarbij is dat er bij woonvormen geen complexe handelingen worden verricht bij het bereiden van maaltijden. Daarom is deze hygiënecode gebaseerd op goede hygiënische praktijken en niet op het HACCP-systeem. Complexe handelingen zijn bijvoorbeeld het bereiden, inkoelen en enkele dagen bewaren van een aantal maaltijden om deze op een later tijdstip te verwarmen voor consumptie. Dit wordt in woonvormen sterk afgeraden.

De nieuwe 'Hygiëncode voor de voedingsverzorging in woonvormen' is nu beschikbaar. De hygiënecode is vanaf 1 mei 2007 van kracht. De nieuwe code vraagt om minder registratie en biedt organisaties richtlijnen voor de bouw en inrichting en ondersteuning bij scholing van medewerkers.

Hygiënecode woonvormen

Een woonvorm wordt in de hygiënecode als volgt omschreven: Een kleine groep bewoners die (naar behoefte) zorg en ondersteuning krijgt van een vast team van medewerkers. De is woonruimte herkenbaar als 'huis'. Er wordt een 'gewoon' huishouden gevoerd, door samen te eten, af te wassen, boodschappen te doen en eten te koken. De bewoners richten zelf het dagelijks leven in, zo bepalen zij bijvoorbeeld zelf wanneer ze opstaan, eten en naar bed gaan.

Wat is nieuw?

Nieuw in de Hygiënecode voor de voedingsverzorging in woonvormen zijn:

• De omschrijving van een woonvorm.
• Het uitgaan van goede hygiënische praktijken, waarbij registratie niet is verplicht.
• Richtlijnen voor de bouw en inrichting van een woonvormkeuken.
• Audiovisueel materiaal voor ondersteuning bij instructie/bijscholing van begeleiders.

Evaluatie hygiënecode woonvormen

Het Voedingscentrum heeft in opdracht van ActiZ, GGZ Nederland en de Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland in 2005 het woonvormgedeelte van de 'Hygiënecode voor de voedingsverzorging in woonvormen, kinderdagverblijven, dienstencentra en bij uitbrengmaaltijden' geëvalueerd. De uitkomsten van de evaluatie zijn opgenomen in de nieuwe hygienecode voor woonvormen.

Hygiënecodes moeten verplicht eenmaal per vier jaar worden geëvalueerd. De huidige hygiënecode voor kleinschalige woonvoorzieningen leverde zo veel problemen op dat de evaluatie eerder is gehouden. Na gesprekken met de brancheorganisaties, het ministerie van Economische Zaken (project tegenstrijdige regelgeving) en het werkveld is besloten om de administratieve lasten voor begeleiders in woonvormen substantieel te verminderen. In de nieuwe Hygiënecode voor de voedingsverzorging in woonvormen is registratie geen verplichting meer.

Eind januari 2007 is de 'Hygiënecode voor de voedingsverzorging in woonvormen' naar de directies van alle leden van ActiZ, GGZ Nederland en de VGN gestuurd.

Hygiënecode zorginstellingen

Naast de hygiënecode woonvormen is er ook een 'hygiënecode zorginstellingen'. Het voedingscentrum start in februari 2007 met de evaluatie van deze 'hygiënecode zorginstellingen'.

Bijeenkomsten

Het voedingscentrum organiseert samen met de brancheorganisaties ActiZ en de Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland bijeenkomsten voor de leden. Informeer hiervoor bij uw brancheorganisatie.

Lees meer:

• Inhoud van het pakket Hygiënecode voor de voedingsverzorging in woonvormen
• Vragen en bestellingen
• Zorgaanbieders die werken met de Hygiënecode kunnen ook vragen stellen aan het Voedingscentrum: (070) 306 88 88. van maandag tot en met vrijdag van 9.00 tot 17.00 uur.

Het Voedingscentrum bericht over ontwikkelingen in de Hygiënecode Zorginstellingen
 

• Registratie zorginstellingen bij de Voedsel en Waren Autoriteit
• Etikettering van maaltijdcomponenten (pdf)
• Herzieningen en aanvullingen 2005 (traceerbaarheid)
• Herzieningen en aanvullingen 2004
• Modelcontract voor levering van warme maaltijden aan instellingen en thuiswonende ouderen gewijzigd (pdf)
  Het Modelcontract voor levering van warme maaltijden aan instellingen en thuiswonende ouderen is als bijlage opgenomen in de 'Hygiënecode voor de voedingsverzorging in zorginstellingen'. Dit modelcontract is eerder in samenwerking met de Inkoopvereniging voor Gezondheids- en Seniorenzorg Intrakoop door het Voedingscentrum opgesteld en uitgegeven. Sinds de zomer van 2002 zijn hierin enkele wijzigingen aangebracht. De wijzigingen zijn dikgedrukt in het modelcontract weergegeven.
• Bijlage XIII: Bouw en inrichting van de ruimten (pdf)