Mondzorg

AWBZ

Op basis van hun AWBZ-indicatie hebben cliënten van zorginstellingen recht op goede zorg. Dit geldt ook voor mondzorg. Het is de verantwoordelijkheid van de zorgaanbieder dat deze zorg beschikbaar is voor de cliënten.

Hieronder verstaat de Kwaliteitswet Zorginstellingen zorg die doeltreffend, doelmatig en cliëntgericht wordt verleend en afgestemd is op de reële behoeften van de cliënt. Een goed mondzorg-beleid is erop gericht dat alle cliënten van de instelling (professionele) mondzorg op maat krijgen.

Conform de Normen voor Verantwoorde Zorg dient de instelling dit beleid te expliciteren en schriftelijk vast te leggen. Relevant is dat de instelling een behandelovereenkomst met een tandarts sluit. In de overeenkomst is vastgelegd dat de tandarts binnen zes weken na opname, of zoveel
eerder als nodig is, het orofaciale systeem van cliënten inventariseert en een mondzorgplan (als onderdeel van het integrale zorgplan) opstelt.

Cliënten zijn niet verplicht de desbetreffende tandarts als behandelaar te accepteren. Indien cliënten ervoor kiezen zich door een andere tandarts te laten behandelen, is het van belang dat de verleende professionele mondzorg wordt geregistreerd in het zorgdossier.

Dertig procent van de cliënten die in AWBZ instellingen verblijven bezitten nog over (een deel van) de eigen dentitie, waarvan (minstens) 75 procent van deze cliënten zijn  voor de (mond)verzorging afhankelijk van anderen.
Toch is de mondzorg op dit moment in veel instellingen onvoldoende ingebed in de dagelijkse praktijk van zorg. Dit heeft gevolgen voor de kwaliteit van leven van de cliënten.

 

  Tips

 Wijs binnen de eigen organisatie een ‘trekker’ aan (bijvoorbeeld een ondzorg- of preventie assistent), maak met elkaar een plan van aanpak en ga aan de slag.
Investeren en herhalen, herhalen, herhalen.
Op iedere afdeling minstens één verzorgende opleiden tot mondzorgcoördinator.
Verzorgenden laten meekijken met de tandarts, om angst en onbekendheid weg te nemen.
Tandartsen zouden zich meer kunnen laten zien op de afdelingen en in opleidingen voor toekomstig personeel aandacht besteden aan mondverzorging.
Uit de workshop van het CVZ bleek dat het interpreteren van de regels lastig is. Wanneer mensen hier vragen over hebben kunnen zij contact opnemen met het CVZ.

 

Handboek, richtlijn en declaratiewijzer

Praktische handvatten voor het realiseren van Integrale Mondzorg binnen de eigen organisatie zijn te vinden in het SIGRA Handboek Integrale Mondzorg en de NVVA Richtlijn Mondzorg. Want alleen de aanwezigheid van een tandarts is niet voldoende. Ook verpleeghuisartsen, teamleiders, verpleegkundigen, verzorgenden, logopedisten en mondhygiënisten spelen een essentiële rol. En vervolgens de samenwerking tussen al deze disciplines. Wat de rol van de verschillende disciplines is en hoe de samenwerking er uit kan zien staat in het handboek en de richtlijn.

Zowel het Handboek, als de NVVA richtlijn en de declaratiewijzer van het CVZ zijn goede hulpmiddelen voor diegenen die willen weten waar goede mondzorg aan moet voldoen en hoe dit vorm gegeven kan worden. En de NVVA richtlijn wordt onderdeel van de norm verantwoorde zorg. Daar kunnen instellingen dus op aangesproken gaan worden.

Implementatie

Volgens VWS ligt de verantwoordelijkheid voor het daadwerkelijk uitvoeren van goede mondzorg nu bij de instellingen.  Kwaliteit kost geld, maar er is niet altijd extra geld nodig om kwaliteit te leveren.

Aangezien het implementatietraject een ingewikkeld proces kan zijn, biedt de NVVA, in het kader van Zorg voor Beter, een begeleid implementatietraject Mondzorg aan. Op basis van de mogelijkheden, kansen en knelpunten in de eigen organisatie van deelnemers wordt gewerkt aan een duurzame structuur voor een goed mondzorgbeleid. Aan het implementatietraject zijn geen kosten verbonden.