ClifaProtocollenBegrippen

Protocollen | Richtlijnen | Samenvattingskaarten

Definiëring van begrippen

De begrippen richtlijnen, standaarden en protocollen worden vaak door elkaar gebruikt terwijl de onderliggende betekenis een andere is. Om onduidelijkheden te voorkomen, is het goed deze begrippen in perspectief te plaatsen en helder te omschrijven. Hieronder volgt een omschrijving van de begrippen richtlijnen, standaarden, protocollen, landelijk en patiëntgebonden zoals deze in dit rapport gehanteerd zijn.

Protocol:

► Een protocol is een document dat tot doel heeft verpleegkundigen en verzorgenden te ondersteunen bij het uitvoeren van zorginhoudelijke handelingen, met andere woorden,het geeft aan hoe een handeling uitgevoerd kan worden. (Leytens & Wagner, 1999).

► Een protocol is specifiek en gaat vooral in op de organisatorische context op de werkvloer. Protocollen zijn veelal lokaal geformuleerd (op instellingsniveau), bevat voorschriften en is veelal afgeleid van een richtlijn. De vrijheid van handelen is bij een protocol beperkt. (CBO,2000)

► Een protocol is de uitkomst van het overleg tussen een aantal beroepsbeoefenaren over de wijze van diagnostiek en behandeling die bij een groep patiënten een optimaal resultaat geeft ( Bekker, 1995).

► Protocollen bevatten richtlijnen voor hoe te handelen bij bepaalde ziektebeelden of in bepaalde situaties. Belangrijk is dat er
overeenstemming bestaat tussen de betrokkenen over de inhoud van het protocol. Daarnaast kunnen protocollen gebaseerd zijn op verschillende soorten informatie (Verbeek, 2000).

► Protocollen sturen artsen, verpleegkundigen en andere zorgverleners door een opeenvolging van stappen van een of meer onderdelen van een behandeling. Protocollen bieden dan ook veel handvatten voor het handelen (Schoemaker, 1999)

Richtlijnen:

► Richtlijnen zijn systematisch ontwikkelde aanbevelingen bedoeld om hulpverleners en patiënten te helpen bij het nemen van beslissingen over de gewenste zorg bij concrete gezondheidsproblemen (Gezondheidsraad, 2000).

► Een richtlijn voor de verpleegkundige en verzorgende beroepsgroepen is een document met systematisch ontwikkelde aanbevelingen om verpleegkundigen, verzorgenden en patiënten te helpen bij beslissingen over passende zorg in specifieke situaties dat aangeeft wat er gedaan kan worden. Deze definitie is gebaseerd op de definitie van Lohr en Field (1992)

►

Standaard:

► Een standaard wordt omschreven als een document dat tot doel heeft een uitspraak te doen over een gewenst uitvoeringsniveau binnen één discipline (Leytens & Wagner,1999).

► Voor een standaard geldt dat de uitkomsten van, en de voorkeur voor bepaalde interventies bekend zijn. Standaarden laten daarmee weinig ruimte voor het niet volgen ervan en kunnen dan ook worden aangeduid als vereisten (CBO, 2000).

► Het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) ontwikkelt standaarden. NHG-Standaarden bevatten richtlijnen voor de behandeling en diagnostiek van een groot aantal aandoeningen die zich kunnen aandienen in de huisartsenpraktijk. Het gaat daarbij om een bundeling van adviezen om de kwaliteit van het medisch handelen te verbeteren en is daarmee gelijk te stellen aan een richtlijn.

► Overzicht van landelijke, patiëntgebonden richtlijnen binnen de verpleegkundige - en verzorgende beroepsgroepen [externelink]

Deze site is voor het laatst bijgewerkt op 27 januari 2005

Contact the webmaster