| |
|
Dementie:
Vasculaire dementie
Wat is vasculaire dementie?
Na de ziekte van Alzheimer is vasculaire dementie de meest voorkomende
vorm van dementie. Ongeveer 15% van de dementerenden lijdt aan deze vorm. Bij
patiënten met vasculaire dementie zijn de bloedvaten in de hersenen
beschadigd. Veel mensen met vasculaire dementie hebben dan ook een
voorgeschiedenis van hart- en vaatlijden. Voor de dementie begon hadden zij
bijvoorbeeld last van een chronisch hoge bloeddruk, hartritmestoornissen,
diabetes, vaataandoeningen of TIA's (tijdelijke verstoring van de
hersenfunctie door vermindering of afsluiting van de bloedtoevoer). Ook is
het mogelijk dat iemand een of meerdere infarcten, ofwel beroertes, heeft
doorgemaakt voor de dementie begon.
Wat gebeurt er in de
hersenen van een patiënt met vasculaire dementie?
Bij
patiënten met vasculaire dementie zijn de kleine bloedvaatjes in de hersenen
beschadigd. Deze bloedvaatjes gaan stuk of raken verstopt, waardoor
hersenweefsel afsterft. Als dit zich meermaals herhaalt, kan dementie
ontstaan. Vroeger noemde men deze vorm van dementie ook wel “multi-infarct
dementie” of “arteriosclerotische dementie”.
Vasculaire
dementie begint vaak meer abrupt dan de ziekte van Alzheimer. De
verschijnselen nemen in de loop der tijd in ernst toe. Bij vasculaire
dementie is sprake van het herhaaldelijk afsterven van beetjes hersenweefsel.
Hierdoor kenmerkt de ziekte zich door een plotseling begin en een
stapsgewijze achteruitgang. Hierbij kunnen overigens wel tussentijdse
tijdelijke verbeteringen in het functioneren optreden. De ziekte ontstaat
doorgaans tussen de 65 en 75 jaar, maar kan ook op jongere leeftijd voorkomen Vasculaire dementie kan ook sluipend beginnen waarbij de
achteruitgang geleidelijk is. Dit wijst meestal op de ziekte van Binswanger,
die ontstaat door beschadiging van vaten die diep in het hersenweefsel zijn
gelegen. Naast de verschijnselen die men ook bij de ziekte van
Alzheimer ziet, kan er een verlamming optreden, een plotseling spraakprobleem
of slikproblemen. De verschijnselen waarmee de dementie begint, zijn
afhankelijk van het gebied in de hersenen dat is beschadigd. Er zijn daardoor
diverse typen vasculaire dementie, elk met zijn eigen verschijnselen.
De stoornissen die optreden zijn afhankelijk
van de plaats in de hersenen die is aangedaan. Hierdoor zijn de
ziekteverschijnselen niet voor iedereen hetzelfde, maar er is toch een aantal
algemene verstandelijke
, lichamelijke en emotionele
verschijnselen te benoemen.
Bij vasculaire dementie zijn de geheugen- en
oriëntatieproblemen in eerste instantie veel minder opvallend dan bij de
ziekte van Alzheimer. Zij treden wel in toenemende mate op, maar doorgaans in
een wat later stadium. Regelmatig, vooral bij de ziekte van Binswanger,
bemerkt men als eerste een vertraging van de snelheid van het denken, praten
of bewegen. Er kunnen problemen met het gebruiken en begrijpen van taal zijn,
problemen met het herkennen van voorwerpen of het uitvoeren van dagelijkse
handelingen. Ook kunnen verstoringen optreden in het omgaan met veeleisende
situaties en in het vermogen logisch te redeneren.
Wat zijn de lichamelijke verschijnselen van vasculaire dementie? Wellicht
het meest kenmerkende van vasculaire dementie is de combinatie van
verstandelijke achteruitgang en lichamelijke verschijnselen. Als gevolg van
de hersenbeschadiging kan een verlamming, spierverstijving of gevoelsverlies
ontstaan. Hierdoor kunnen er problemen optreden met lopen, spreken, slikken
of plassen. Er kan een nieuwe beroerte optreden, waarna nieuwe verschijnselen
optreden of bestaande verschijnselen verergeren. Ook zijn er lichamelijke
ongemakken die een gevolg zijn van de hart- en vaataandoeningen, zoals pijn
op de borst, kortademigheid of vochtophoping. Met het voortschrijden van de
ziekte wordt iemand in toenemende mate hulpbehoevend. De dementerende raakt
de controle over het lichaam kwijt, wat tot lichamelijke complicaties kan
leiden. Vaak moet de dementerende geheel verzorgd worden en zelfstandig eten
lukt niet meer.
Mensen met vasculaire dementie kunnen zich
lang bewust blijven van hun achteruitgang. Dit kan leiden tot sombere, of
juist opstandige gevoelens. De buien van een dementerende kunnen snel
wisselen en extreem zijn. Het ene moment zijn er tranen, even later een
lachbui. Ook de helderheid kan variëren, waarbij goede dagen worden
afgewisseld met slechte dagen. Soms komen waanideeën en hallucinaties voor,
dat de dementerende er bijvoorbeeld van overtuigd is te zijn bestolen.
Tenslotte kunnen stoornissen in de initiatiefname ontstaan. De dementerende
komt er steeds minder toe iets te ondernemen.
Hoe wordt de diagnose “vasculaire dementie” gesteld?
Het stellen van de diagnose gaat
stapsgewijs. Allereerst stelt de huisarts vast of er inderdaad sprake is van
dementie. Daarna zal hij de patiënt doorsturen naar een gespecialiseerde
instelling.
Zie ook het onderwerp: Hoe wordt de diagnose dementie gesteld?
In de gespecialiseerde instelling zal uitgebreid lichamelijk en
psychologisch onderzoek worden uitgevoerd. Vaak worden dan deze of
vergelijkbare testen uitgevoerd:
- Bloedonderzoek: om uit te sluiten dat vitaminetekort, bloedarmoede,
suikerziekte of ziekten aan organen zoals de schildklier, de nieren of de
lever de oorzaak van de klachten is.
- Neurologisch onderzoek: hierbij wordt de werking van het zenuwstelsel
onderzocht.
- Neuro-psychologisch onderzoek: een gesprek met een psycholoog waarbij
hij met behulp van allerlei testen bepaalde functies van de hersenen
onderzoekt.
- Beeldvormend onderzoek (MRI of CT-scan): hierbij worden een soort
foto's van de hersenen gemaakt en kunnen bijvoorbeeld hersentumoren of
hersenbloedingen worden opgespoord.
- EEG (hersenfilmpje): hierbij wordt de hersenactiviteit gemeten. Met
behulp van deze techniek kan een depressie of een epileptische aandoening
worden vastgesteld.
De diagnose wordt onder andere gesteld op basis van een MRI of CT-scan.
Bij vasculaire dementie zal hierop een verstoring in de bloedvoorziening van
de hersenen te zien zijn.
Is vasculaire dementie te behandelen?
De dementie zelf kan vooralsnog niet worden
behandeld. Soms is het echter wel mogelijk bijkomende verschijnselen te
behandelen, zoals sombere of angstige gevoelens en hallucinaties. Vaak ook
zal men proberen de onderliggende hart- of vaatziekte te behandelen om
verdere schade zo veel mogelijk te beperken.
Is vasculaire dementie te voorkomen?
Vasculaire
dementie wordt veroorzaakt door een slechte conditie van hart en bloedvaten
Gevarieerd en niet te vet eten, matig zijn met alcohol, niet roken en
regelmatig bewegen kunnen deze aandoening helpen voorkomen.
Alzheimer Café's In
76 verschillende plaatsen worden onder de hoede van afdelingen van Alzheimer
Nederland zogenaamde Alzheimer cafés georganiseerd. Dit zijn maandelijkse
terugkerende informele bijeenkomsten voor patiënten, partners, familieleden,
hulpverleners en andere belangstellenden. Na een inleiding door een
deskundige wisselen de aanwezigen met elkaar ideeën, informatie en ervaringen
uit
|
Alzheimer Café Zaandam
|
| Datum en tijd: 5-1-2005 19:00-21:30 uur |
| Datum en tijd: 2-2-2005 19:00-21:30 uur |
| Datum en tijd: 2-3-2005 19:00-21:30 uur |
| Datum en tijd: 6-4-2005 19:00-21:30 uur |
| Locatienaam: De Meerpaal |
| Adres en huisnummer: Tjotterlaan 174 |
| Postcode en plaats: 1503 LE Zaandam |
| Tel: 075-6157625 |
Hoe zien de hersenen van
patiënt met vasculaire dementie er uit?
Bij patiënten met vasculaire dementie is de bloedtoevoer van bepaalde
gedeelten van de hersenen afgesloten. In de afgesloten gedeelten sterven de
hersencellen af. Dit is goed zichtbaar te maken met een CT-scan of een MRI. Bij een MRI worden een soort
foto's gemaakt van de hersenen. Op de foto's zijn de gezonde hersendelen
zwart-grijs. De witte plekken zijn (normale) holten in de hersenen. Wanneer
witte plekken op ongewone plaatsen in de hersenen voorkomen (aangegeven met
de gele pijlen) duidt dit op afgestorven hersenweefsel.

Met dank aan
Alzheimer Nederland

Deze site is voor het laatst bijgewerkt op 15 december2004
NB. De hierbij
vermelde gegevens vallen onder geen enkele verantwoordelijkheid van de
Clientenfamilieraad en of management van Evean Oostergouw
|