Eten en drinken doen we elke dag. Voeding is een belangrijk onderdeel van de dagelijkse zorg in het verpleeghuis. Als cliënt heb je daar zeker iets over te zeggen, ook al ben je afhankelijk van zorg. Dat is belangrijk want verpleeghuizen bieden niet altijd 'zorg op maat' als het gaat om eten en drinken. Het gaat daarbij om de volgende vragen: Hoe wordt het eten bereid en opgediend? Wat zijn de kwaliteitsnormen? Waar eten de cliënten? Wordt er rekening gehouden met ieders persoonlijke wensen? Wat wordt gedaan voor cliënten die moeite hebben met eten? Wat is het beleid bij cliënten die niet meer willen eten en drinken? Deze vragen zijn in het verpleeghuis heel belangrijk!

Vijf typen eters in verpleeg- en verzorgingshuizen
Het NIVEL heeft in opdracht van de landelijke cateraar Albron onderzoek gedaan naar de voorkeuren van cliënten van verpleeg- en verzorgingshuizen op het gebied van eten en drinken en ambiance.

Dit onderzoek heeft geleid tot een indeling in vijf typen eters én tot de ontwikkeling van een vragenlijst, waarmee de eetprofielen van cliënten van verpleeg- en verzorgingshuizen in kaart gebracht kunnen worden. Eetprofielen zijn ‘typen eters’ onderscheiden aan de hand van gewoontes en voorkeuren op het gebied van eten en drinken. Albron gaat de eetprofielen inzetten in de Beter Eten Monitor waardoor haar dienstverlening nog beter kan worden afgestemd op de wensen van cliënten in zorginstellingen. In die monitor verzamelt Albron gegevens over wat cliënten belangrijk vinden bij eten en drinken. De vijf onderscheiden eetprofielen luiden: de traditionele eter, de avontuurlijke eter, de gemakkelijke eter, de kritische eter en de dankbare eter. De traditionele eter eet het liefst wat hij van huis uit gewend is, hecht weinig belang aan een luxe maaltijd en houdt niet van gerechten uit de buitenlandse keuken in tegenstelling tot de avontuurlijke eter. De gemakkelijke eter lust bijna alles, vindt het fijn om samen met andere bewoners te eten, maar vindt een vriendelijke bediening belangrijk. Cliënten die kritisch en kieskeurig zijn wat eten en drinken betreft en een verfijnde smaak hebben horen tot het type kritische eter. De dankbare eter is daarentegen niet erg kritisch of kieskeurig, klaagt nooit over het eten, heeft geen verfijnde smaak en vindt eten vooral een gezellige aangelegenheid. Inzicht in typen eters van cliënten is essentieel om de zorg- en dienstverlening op dit gebied  te verbeteren. Dit sluit aan bij vraaggerichte zorg, waarbij het cliëntenperspectief centraal staat en de cliënt de mogelijkheid heeft om zelf te kiezen. Het past ook bij de huidige aandacht voor het verbeteren van de voedingstoestand van deze doelgroep. Door rekening te houden met verschillende typen eters, kan de kwaliteit van leven van cliënten worden verhoogd. Zorgorganisaties die de vragenlijst door hun cliënten, eventueel met hulp van hun familielid of verzorgende laten invullen en deze via NIVEL/Albron laten analyseren, krijgen inzicht in de ‘mix’ van eetprofielen van hun cliënten. De zorgorganisatie kan de verdeling van de typen eters vergelijken met het maaltijdaanbod. Op die manier wordt duidelijk of het assortiment voldoende breed is om alle typen eters te bedienen. De vragenlijst is ontwikkeld met behulp van een klankbordgroep van deskundigen op het gebied van verpleging & verzorging: voeding, facilitair management en zorg. De vragenlijst is afgenomen onder ruim 300 cliënten van verpleeg- en verzorgingshuizen en door NIVEL getoetst op validiteit en betrouwbaarheid.   Voor informatie over de ontwikkeling van de eetprofielen en de vragenlijst kunt u contact opnemen met het NIVEL: tel. 030 - 27 29 700 of via j.peeters@nivel.nl. Voor de mogelijkheden en de inzet van de Albron Beter Eten Monitor kunt u contact opnemen met Albron: tel. 030 - 66 95 722 of via Jeroen.Helmink@albron.nl. Het rapport Ontwikkeling eetprofielen van cliënten van verpleeg- en verzorgingshuizen, J.M. Peeters, A.L. Francke, A.P.A. van Beek, P.M.M. Spreeuwenberg en R.D. Friele en de bijbehorende Handleiding en vragenlijst Eetprofielen van cliënten van verpleeg- en verzorgingshuizen zijn gratis te downloaden via http://www.nivel.nl en www.albron.nl. Een gedrukte versie is te bestellen bij het NIVEL: tel.030- 27 29 700 of via receptie@nivel.nl.  28 november 2006

►  Klik hier voor meer informatie over voeding bij dementie
Voeding en het gewichtsverlies van patiënten met de ziekte van Alzheimer of een andere vorm van dementie. Er worden praktische tips gegeven om voldoende voeding en vocht te gebruiken.

►  Klik hier voor meer informatie over ambiance bij voeding

►  Klik hier voor meer informatie over Scholingsmodule AVVV Handleiding Implementatie Multidisciplinaire richtlijn Verantwoorde vocht- en voedselvoorziening voor verpleeghuisgeïndiceerden (externe link)

►  Lees hier de folder voor cliënten over de richtlijn vocht en voeding (pdf - 106kb)

►  Klik hier voor meer informatie over Handreiking Cliëntenraden LOC & Richtlijn voeding Arcares

• Handreiking voor cliëntenraden behorend bij de 'Multidisciplinaire richtlijn verantwoorde vocht- en voedselvoorziening voor verpleeghuisgeïndiceerden'
  
  Speciaal voor de cliëntenraden is een handreiking ontwikkeld.
  Deze handreiking is geschreven als leeswijzer voor de multidisciplinaire richtlijn verantwoorde vocht- en voedselvoorziening voor verpleeghuisgeïndiceerden. In de richtlijn staan aanbevelingen die ervoor zorgen dat cliënten van verpleeghuizen voldoende drinken en goede voeding tot zich nemen. Met deze handreiking is het voor een cliëntenraad gemakkelijker om de huidige stand van zaken rondom de vocht- en voedselvoorziening in de zorginstelling te vergelijken met de situatie zoals die wordt aanbevolen in de richtlijn. De cliëntenraad heeft op die manier meer mogelijkheden om met de directie in overleg te treden als het gaat over het voedingsbeleid.

►  Lees hier de handreiking voor cliëntenraden behorend bij de 'Multidisciplinaire richtlijn   verantwoorde vocht- en voedselvoorziening voor verpleeghuisgeïndiceerden' (pdf - 144 kb). ►  Lees hier de Richtlijn (pdf - 750 kb: groot bestand!).